Licytacja elektroniczna w egzekucji z nieruchomości – omówienie grudniowej nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego

Od grudnia 2025 r. weszły w życie istotne zmiany w przepisach dotyczących egzekucji z nieruchomości. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego odwróciła dotychczasową zasadę prowadzenia licytacji komorniczych – obecnie standardową formą sprzedaży nieruchomości jest licytacja elektroniczna, a tradycyjna licytacja publiczna ma charakter wyjątkowy.

Zmiana ta stanowi kolejny krok w kierunku cyfryzacji postępowania egzekucyjnego i ma na celu zwiększenie jego efektywności oraz dostępności dla uczestników rynku.

Dotychczasowe zasady licytacji nieruchomości

Przed zmianą przepisów podstawową formą sprzedaży nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym była licytacja publiczna organizowana w budynku sądu rejonowego, przy którym działa komornik sądowy.

Licytacja elektroniczna owszem była możliwa, ale tylko wtedy, gdy wierzyciel złożył odpowiedni wniosek po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania nieruchomości. Jeśli taki wniosek nie został złożony, komornik z urzędu przeprowadzał licytację w formie tradycyjnej. 

W praktyce powodowało to, że elektroniczna forma sprzedaży była stosowana rzadziej. Nie wszyscy wierzyciele mieli bowiem świadomość, że złożenie takiego wniosku jest konieczne, albo nie znali mechanizmu licytacji elektronicznych.

Licytacja elektroniczna jako zasada

Po wejściu w życie nowelizacji sytuacja została odwrócona.

Obecnie komornik z urzędu przeprowadza sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej, chyba że wierzyciel przed uprawomocnieniem się opisu i oszacowania zażąda przeprowadzenia licytacji publicznej. 

Jeżeli w sprawie występuje kilku wierzycieli, wystarczy wniosek jednego z nich, aby licytacja została przeprowadzona w formie tradycyjnej. 

Nowelizacja Kodeksu Cywilnego w zakresie Licytacji Elektronicznej oznacza, że:

• domyślną formą sprzedaży jest licytacja elektroniczna,
• licytacja publiczna odbywa się wyłącznie na wniosek wierzyciela.

Dlaczego wprowadzono takie zmiany w zakresie licytacji elektronicznej?

Wprowadzenie pierwszeństwa licytacji elektronicznych ma kilka celów:

1. Szerszy dostęp dla licytantów

Uczestnicy mogą brać udział w przetargu z dowolnego miejsca, bez konieczności fizycznego stawiennictwa.

2. Większa konkurencja w licytacji

Łatwiejszy dostęp do przetargów może zwiększyć liczbę uczestników, co sprzyja uzyskaniu wyższej ceny sprzedaży nieruchomości.

3. Transparentność postępowania

Elektroniczny system ogranicza ryzyko nieprawidłowości i zwiększa przejrzystość procedury.

4. Sprawniejszy przebieg postępowania egzekucyjnego

Cyfryzacja postępowań ma przyczynić się do szybszego zaspokojenia wierzycieli.

Nie wszystkie nieruchomości będą sprzedawane w trybie licytacji elektronicznej

Warto pamiętać, że niektóre kategorie nieruchomości mogą nadal być sprzedawane według przepisów dotyczących sprzedaży ruchomości – dotyczy to np. nieruchomości sprzedawanych w trybie uproszczonym. W takich przypadkach licytacja elektroniczna może być przeprowadzona na wniosek wierzyciela, a nie z urzędu.

Co zmiany w zakresie Licytacji Elektronicznej oznaczają dla uczestników postępowania?

Co zmieniają nowe zasady licytacji elektronicznej dla wierzycieli

Nowe przepisy mogą zwiększyć skuteczność egzekucji poprzez dotarcie do większej liczby potencjalnych nabywców nieruchomości.

Co zmieniają nowe zasady licytacji elektronicznej dla dłużników

Większa konkurencja w licytacji może prowadzić do uzyskania wyższej ceny sprzedaży, co w wielu przypadkach ogranicza pozostałe zadłużenie.

Co zmieniają nowe zasady licytacji elektronicznej dla osób zainteresowanych zakupem nieruchomości

Elektroniczna forma przetargu umożliwia udział w licytacji bez konieczności osobistego stawiennictwa w sądzie lub kancelarii komorniczej.

Podsumowanie

Nowelizacja przepisów wprowadziła istotną zmianę w egzekucji z nieruchomości. Licytacja elektroniczna stała się podstawowym sposobem sprzedaży nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, a tradycyjna licytacja publiczna odbywa się jedynie na wniosek wierzyciela.

Zmiana ta wpisuje się w szerszy proces cyfryzacji postępowania egzekucyjnego i ma na celu zwiększenie jego efektywności oraz transparentności.